Loading...
شما اینجا هستید: صفحه اصلی » انتشارات » انتشارات

مبانی آتشفشان‌شناسی

منصور قربانی

مبانی آتشفشان‌شناسی



فهرست:

فصل اول. كليات
فصل دوم. ساختمان آتشفشان و كلياتي پيرامون آن
فصل سوم. فوران آتشفشاني
فصل چهارم. انواع مواد آتشفشاني
فصل پنجم. سنگ‌هاي آتشفشاني
فصل ششم. سنگ‌هاي آتشفشاني و رابطه آنها با تكتونيك ورقه‌اي
فصل هفتم. جغرافيايي آتشفشان‌هاي جهان
فصل هشتم. پيش‌بيني وقايع آتشفشاني
فصل نهم. انرژي زمين گرمايي (ژئوترمال)
فصل دهم. آتشفشان‌ها در سيارات
فصل يازدهم. فعاليت‌هاي آتشفشان‌هاي ترسير در ايران
فصل دوازدهم. آتشفشان‌هاي نئوژن-كواترنر در ايران

 

سخني درباره اين نوشتار
آتشفشان يكي از پديده‌هاي طبيعي كره زمين است. فرايندهاي آتشفشاني از پديده‌هاي دائمي زمين‌شناسي محسوب مي‌شود. آتشفشان‌ها در ايجاد و تكامل پوسته زمين نقش بنيادي داشته و دارند.

يك كوه آتشفشان را مي‌توان موجودي دانست كه داراي مراحل تولد، كودكي، جواني، پيري و مرگ است كه مي‌تواند با ايجاد كانسارها و منابع انرژي و يا با فعاليت‌هاي انفجاري، ساختار اقتصادي و اجتماعي يك كشور را تحت تاثير قرار دهد.
فعاليت‌هاي آتشفشاني در زمان حاضر مانند زلزله در گروه بلاياي طبيعي و ناگهاني به حساب مي‌آيد. شوربختانه در زماني كه اين كتاب مراحل نهايي را پشت سر مي‌گذاشت زلزله بم رخ داد و بيش از 40 هزار نفر از هم ميهنان را در كام مرگ فروبرد و قلب همه ايرانيان را آزرد. در زمان حال (دي ماه 82) همه جا سخن از نيروهاي بزرگ دروني زمين مي‌باشد و گريز از آن اجتناب ناپذير است. آيا به واقع راهي جز گريز از اين نيروها نيست؟ گفتيم كه آتشفشان يك موجود است و داراي مراحلي در طول عمر خود مي باشد. براي گسله‌ها نيز مي‌توان چنين تصوري را داشت با اين تفاوت كه مراحل عمر يك گسله مي‌تواند بسيار طولاني‌تر از يك آتشفشان باشد.
بهترين راه براي مقابله با پديده‌هاي طبيعي شناخت هر چه بيشتر آنها است. مگر نه اينكه در دفاع‌ها و جنگ‌هاي انساني اغلب پيروزي با ملتي يا جرياني بوده است كه طرف مقابل را خوب شناخته است و بهترين گزينه‌ها را براي مقابله انتخاب نموده است. بنابراين براي گريز از اين پديده‌هاي طبيعي اولين گام، شناخت هرچه بيشتر آنها مي‌باشد.

خوشبختانه در كشور ما تاكنون آتشفشاني در چند هزار سال اخير رخ نداده است و از زخم‌هايي كه ديگر پديده‌هاي طبيعي چون زلزله، سيل و طوفان بر پيكر آن گذاشته اثري نيست. اما اين واقعيت را نبايد فراموش كنيم كه سرزمين ايران در گذشته نه چندان دور( از نظر زمين شناسي)، پديده‌هاي آتشفشاني بسيار فعالي را پشت‌سرگذاشته كه شواهد آنها به صورت صدها آتشفشان خاموش و چند آتشفشان نيمه خاموش خود را مي‌نماياند، البته اين احتمال را مي‌توان داد كه اين فعاليت‌ها از سرزمين ايران در زمان ما رخت بربسته‌اند. اما به هر حال با قاطعيت نمي‌توان گفت كه تمام فعاليت‌هاي آتشفشاني از اين سرزمين براي هميشه (در زمان ما) به خاموشي گرائيده‌اند.

همانطور كه اشاره شد گفتني است كه تشكيل بسياري از كانسارهاي فلزي و غيرفلزي ايران به طور مستقيم يا غيرمستقيم با فعاليت‌هاي گذشته آتشفشان‌هاي اين مرز و بوم وابسته هستند. بنابراين شناخت فعاليت گذشته آتشفشان‌ها و سنگ‌هاي آتشفشاني، كمك شايان توجه به اكتشافات ذخاير معدني مي‌كند. از سوي ديگر براي پيش‌بيني هرگونه فعاليت مجدد آتشفشاني در كشور مي‌بايد براي هر يك از آتشفشان‌هاي خاموش با سن كواترنر، يك شناسنامه تهيه نماييم كه تمام ويژگي‌ها و رفتارهاي گذشته آتشفشان را در خود داشته باشد تا بتوانيم با هرگونه تغيير در رفتار آنها هشدارهاي لازم را به جامعه بدهيم و اطلاعات مفيدي را در اختيار مردم بگذاريم.

تأمين انرژي از منابع تجديد‌پذير و بدون آلودگي زيست محيطي امروزه در دستور كار متفكرين منابع انرژي مي‌باشد. انرژي ژئوترمال يكي از اميدهاي بشر براي اين منظور است. خوشبختانه در كشور، منابع زمين گرمايي بسياري وجود دارد كه توجه به شناخت چگونگي استفاده از انرژي آنها راهي است كه به تازگي آغاز شده و بايد ادامه يابد.

يكي از اهداف مركز پژوهشي آرين زمين از همين نيازها ريشه گرفته است. كتاب حاضر در جهت آشنا ساختن دانشجويان و متخصصان فن در مباني آتشفشان‌ها و شناخت آتشفشان‌هاي ايران زمين است كه اميدواريم پسنديده آيد.

مركز پژوهشي زمين‌شناسي پارس
(آرين زمين)

 

قیمت: 150000 ریال


ارسال نظر